தீபாவளி பண்டிகையைப் பொறுத்தவரை, இன்றைய சமூகத்தில் அது பெரும்பாலும் ஒரு கூட்ட மனநிலை (Mob Mentality) சார்ந்த கொண்டாட்டமாகவே பார்க்கப்படுகிறது. பலர் தீபாவளியின் புராணக் கதைகள், அதன் வரலாற்றுப் பின்னணி அல்லது மத அடிப்படைகளை ஆழமாக அறிந்துகொண்டு கொண்டாடுவதில்லை. குடும்பத்தினரும் நண்பர்களும், சுற்றியிருப்பவர்களும் கொண்டாடுவதால் தாமும் கொண்டாடுகிறார்கள் என்ற “ஊரோடு ஒட்ட ஒழுகல்” மனப்பான்மையே இதில் முக்கியமாகத் தெரிகிறது.
இதில் நேரடியான பார்ப்பன பங்களிப்பு அல்லது மதக் கொள்கைகளைப் பின்பற்ற வேண்டும் என்ற எண்ணத்தைவிட, சமூகத்துடன் இணைந்து மகிழ வேண்டும் என்ற பொதுவான மனநிலையே பிரதானமாக உள்ளது. காலப்போக்கில் தீபாவளி ஒரு குறிப்பிட்ட மதத்தினரின் பண்டிகை என்ற நிலையைக் கடந்து, பல்வேறு சமூகங்களைச் சேர்ந்த மக்களும் கொண்டாடும் ஒரு பொதுவான பண்டிகையாகவும் மாறியுள்ளது. புத்தாடை அணிவது, இனிப்புகளைப் பகிர்வது, உறவினர்களைச் சந்திப்பது போன்றவை அதன் சமூகத் தன்மையை வலுப்படுத்துகின்றன.
அதேநேரத்தில், சாதி, மதம், பொருளாதார வேறுபாடுகளை ஓரளவு கடந்து மக்கள் ஒன்று கூடி மகிழ்வது ஒரு நல்ல சமூக அம்சமாகவும் பார்க்கலாம். பண்டிகைகள் என்பவை வெறும் மதச் சடங்குகளாக மட்டுமல்லாமல், குடும்ப உறவுகளையும் சமூகத் தொடர்புகளையும் புதுப்பிக்கும் வாய்ப்பாகவும் அமைகின்றன. அந்த வகையில், தீபாவளி பலருக்கு மகிழ்ச்சியையும் குடும்ப ஒன்றுகூடலையும் வழங்கும் நாளாக இருக்கிறது.
ஆனால், தீபாவளிக்கு பின்னால் சொல்லப்படும் புராணக் கதைகள் மற்றும் அதன் மத அடிப்படை காரணமாக, அவற்றை ஏற்றுக்கொள்வது தங்களது கொள்கைகளுடன் முரண்படும் என்ற நிலைப்பாட்டில் திராவிட இயக்கத் தலைவர்கள் தீபாவளி வாழ்த்துகளைத் தவிர்க்கின்றனர். புராண அடிப்படையிலான ஒரு பண்டிகையை ஏற்றுக்கொள்வது தங்களது பகுத்தறிவு மற்றும் சமூக சீர்திருத்தக் கொள்கைகளுக்கு முரணாக இருக்கலாம் என்பதே இதற்கான முக்கிய காரணமாகக் கருதப்படுகிறது.
இதற்கு மாற்றாக, பொங்கலே தமிழர்களின் பெருவிழா என்ற கருத்து முன்வைக்கப்படுகிறது. பொங்கல் தமிழர்களின் வேளாண்மை வாழ்க்கை, இயற்கை, உழைப்பு, கால்நடைகள் மற்றும் அறுவடை ஆகியவற்றுடன் நேரடியாகத் தொடர்புடையது. குறிப்பாக, இயற்கைக்கும் உழைப்புக்கும் நன்றி செலுத்தும் விழாவாக இருப்பதால், தமிழர் பண்பாட்டு அடையாளத்துடன் பொங்கல் நெருக்கமாக இணைந்திருப்பதாகக் கருதப்படுகிறது.
எனவே, தீபாவளியை முழுமையாக எதிர்ப்பது அல்லது அதன் புராணக் கதைகளை ஏற்றுக்கொள்வது என்ற இரு முனைகளில் சிக்காமல், “ஒளி பரவட்டும், இருள் அகலட்டும், மகிழ்ச்சி பெருகட்டும்” என்ற அளவில் மேம்போக்காகக் கடந்து செல்வதும் ஒரு அணுகுமுறையாக இருக்கலாம்.
